سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )
25
تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )
نويسندگان گزارشهاى مفصل را از نفوذ جهانى مكه ، به لحاظ تماسهاى فراوان مردم آن سرزمين بخاطر مركزيت معاملات كاروانى از يمن در جنوب ، از دومة الجندل در انتهاى شمال ، از جاهاى دور ، از عكاظ ، بزرگترين بازار مكاره سالانه عرب ، ذكر كردهاند . ازينرو طبيعى است كه خدمات افتخارآميز و مقدس ارائه شده توسط خاندان هاشم ، بايد شهرت و اعتبار اين خاندان را در سطح وسيعى در ميان حجاج و كاروانهائى كه مكه را ترك مىكردند ، گسترده باشد . بنابراين ، مىتوان چنين نتيجه گرفت : كه در زمان ظهور محمد ( ص ) خاندانش بايد عزت و خاطره مستمر روحانى نسل هاشم را حتى اگر ثروتهاى مادى و اقتدار سياسيشان كاهش يافته باشد ، حد اقل از نظر روانى و روحانى ، حفظ كرده باشند . از نظر روانى كارها و اعمال سه نسل متوالى را بخاطر كم شدن ثروت و قدرت سياسى نسل حاضر در مكه نمىتوان از وجدان مردم به زودى محو كرد . اعراب معمولا خاندان هاشم را به عنوان پردهداران و نگهبانان معبد ، اهل البيت ، مىشناختند . ( 38 ) در چنين محيط خانوادگى بود كه محمد ( ص ) فرستاده خدا و احيا كنندهء سنت مذهبى راستين ابراهيم و اسماعيل ظهور كرد . ( 39 ) محيطى كه در طول زمانها توسط مردم منحرف و تباه شده بود . اعراب نه تنها ابراهيم را پدر قبيله و نياى بزرگ خود ميدانستند بلكه آنان وى را مؤسس مكه و حرم كعبه مىشناختند . اين روايت افسانه مسلمانى نبود . اگر حقيقت آن از زمانى طولانى قبل از محمد ( ص ) پذيرفته نشده بود اين مطلب نمىتوانست در قرآن به عنوان يك اصل تأييد شده ، مبناى داورى قرار گيرد و نه پيش از اسلام نقاط مشخصى در اطراف بنام اسماعيل و ابراهيم نامگذارى شده بود ، با آنكه بحقيقت ميدانيم كه چنين بوده است . ( 40 ) محمد ( ص ) كاملا ازين داستان معروف و ريشهدار ارتباط ابراهيم با كعبه آگاه بود . داستانى كه اعراب به طور كلى و بخصوص چهار نسل از اعقاب پيامبر آنچنان از نزديك در ارتباط با آن بودند . ابن خلدون خاطر نشان مىكند كه اگر رهبرى در يك خاندان براى مدت چهار نسل ادامه مىيافت ، به صورت امرى فوق العاده و افتخارآميز در ميان اعراب مورد توجه قرار مىگرفت . ( 41 ) عواملى كه پيش ازين مورد بحث قرار گرفت ، زمينه تفكيكناپذيرى